Kącik psychologiczny

Artykuł

Jak leczyć nerwicę?

Czym jest nerwica?

Zaburzenia nerwicowe to obszerna kategoria chorób dezorganizujących życie ludzkie. Pacjenci cierpiący na nerwicę skarżą się na: lęki, zaburzenia somatyczne, kompulsywne mycie rąk etc. Objawy te pojawiają się zazwyczaj, gdy mechanizmy, które do tej pory pozwalały na dobre funkcjonowanie, tym samym radziły sobie z nieświadomym konfliktem (przyczyną nerwicy), przestały spełniać swoją rolę. Objawy nie są więc niczym innym, jak obronami, które często pod wpływem silnego stresu, nowych warunków otoczenia, kryzysu, utraciły swój adaptacyjny charakter. Jako, że przyczyną nerwicy jest nieuświadomiony konflikt psychiczny, warto zasięgnąć porady specjalisty (psychoterapii indywidualnej, grupowej), by móc najpierw zrozumieć, a potem rozwiązać wyparty z psychiki konflikt.

Jakie są rodzaje nerwic?

Istnieje wiele klasyfikacji zaburzeń nerwicowych.

Antoni Kępiński – jeden z najwybitniejszych polskich psychiatrów, rozróżnia:

nerwice neurasteniczne,
nerwice hipochondryczne,
nerwice natręctw,
nerwice depresyjne,
nerwice histeryczne,
nerwice narządowe (psychosomatyczne),
oraz nerwice lękowe.

Jak rozpoznać nerwicę?

Diagnoza nerwicy powinna współistnieć z występowaniem poniżej wymienionych objawów. Podobnie jak w przypadku innych zaburzeń, objawy te uznaje się za nerwicę, gdy utrzymują się ponad miesiąc.
Wg Kępińskiego za objawy osiowe nerwicy uważa się:
• lęk
• zaburzenia wegetatywne
• egocentryzm
• „błędne koło”
Lęk: pacjenci zgłaszający się do psychologa/psychoterapeuty często zdają sobie sprawę z niedorzeczności swoich lęków. Czasem pozorne objawy tj. rytualne sprawdzanie np. czy drzwi są zamknięte, kuchenka wyłączona, ręce czyste itp., pozwalają na rozładowanie napięcia wynikającego z lęku . Może się zdarzyć, że z czasem przyjmuje on formę lęku napadowego (napady paniki) o bardzo dużym, trudnym do opanowania nasileniu. Kiedy indziej również lęk ten pojawia się w postaci zlokalizowanej, czyli pod postacią fobii – w konkretnych sytuacjach, w kontakcie z określonym czynnikiem go wywołującym.  W każdym z tych przypadków dezorganizuje życie i codzienne funkcjonowanie. Nie bez powodu w Międzynarodowej Kwalifikacji Chorób ICD-10 „zaburzenia nerwicowe”  to to samo co „zaburzenia lękowe”.

Objawy wegetatywne to m.in. zaburzenia łaknienia (znaczące zmniejszenie lub zwiększenie apetytu), zaburzenia snu (wybudzanie się, trudności z zasypianiem), ból głowy, żołądka lub mięśni, zaburzenia życia seksualnego.
Egocentryzm nerwicowy charakteryzuje się koncentrowaniem wokół własnych problemów, objawów, które powodują cierpienie psychiczne, od których trudno się oderwać. Jest to bardzo trudny i męczący zarówno dla pacjentów jak i dla osób im bliskich objaw.

„Błędne koło nerwicowe”, jest bardzo charakterystyczny dla rozpoznania nerwicy. Odgrywa również ważna rolę  w zaburzeniach nerwicowych. Mechanizm ten składa się z lęku i objawów, które są siłą napędową dla błędnego koła. Uczucie napięcia, lęku wzmacnia objawy wegetatywne, a te z kolei wzmacniają lęk. Pacjent martwiąc się o swoje zdrowie znów zaczyna się bać, co z kolei napędza objawy wegetatywne.

Jak jest rozumiana nerwica w terapii psychodynamicznej.

Psychoterapeuci o orientacji psychoanalitycznej/ psychodynamicznej upatrują źródło  zaburzeń lękowych w nierozwiązanych i nieuświadomionych konfliktach wewnętrznych pacjenta. Głównie wyróżnia się antagonizm pomiędzy „popędami” (nieświadomymi pragnieniami) a normami uwewnętrznionymi przez jednostkę (sumienie, superego) . Zwraca się także uwagę na traumy oraz deficyty opieki ze strony rodziców w okresie dzieciństwa. Terapia psychodynamiczna jest odpowiedzią powstałą w czasach Freuda na potrzeby pacjentów z objawami nerwicy, dlatego uznaje się ją za  skuteczną metodę leczenia owych zaburzeń.